وضعیت کشاورزی و صنایع

بيش از 26155 خانوار در بخش هاي تابعه شهرستان سكونت داشته كه در مجموع جمعيتي را بالغ بر 79  % درصد از نيروي كار  شهرستان به كشاورزي  اشتغال دارند كه 91284 هكتار اراضي  زراعي و باغي و  وجود اراضي مستعد با پتانسيل هاي بالا و تنوع آب و هوايي  تربت حيدريه را يكي از شهرستان  هاي برتر در توليد و سطح زير كشت قرارداده است.

بدلیل داشتن تنوع آب و هوایی دارای 37 نوع محصول زراعی با سطحی معادل 84789 هکتار و تولید 558881 تن بیش از   5/9 درصد کل تولید استان و  رتبه 5 استان را بخود اختصاص داده است. در بخش باغبانی دارای  31 نوع محصول  با سطحی  معادل 23201 هکتار و تولید  25354 تن در سال  و رتبه  3 استان می باشد. بطوريكه در توليد و سطح زير كشت 29 نوع محصول زراعي و باغي رتبه اول تا سوم داشته است. در بخش امور دام جمع واحددامی  شهرستان  771807   می باشد. میزان تولیدات آن در بخش تولید شیر 36110  تن رتبه پنجم، گوشت قرمز  3936 تن رتبه پنجم، گوشت سفید 6795  تن  رتبه چهارم و تخم مرغ 820 تن رتبه نهم و عسل  22  تن، و آبزیان  100 تن رتبه نهم،  تولید نخ ابریشم 560 تن رتبه اول  از کل تولید استان  را بخود  اختصاص داده است. در مجموع کل تولیدات محصولات کشاورزی و دامی 632578 تن می باشد. رتبه دوم استان بعد از مشهد از لحاط تعداد و سطح زیر  کشت گلخانه مربوطه به شهرستان تربت حیدریه می باشد. یکی از شاخص ترین  و کارآمد ترین محصول شهرستان که در ایران و جهان رتبه اول را بخود اختصاص داده است زعفران می باشد که با سطح زیر  کشت معادل 11470  هکتار و با تولید 41/34 تن مقام اول را دراستان دارا می باشد که درآمد ناخالص این محصول درشهرستان در سال معادل 35 میلیارد  تومان بوده و ازنظر اشتغال زایی سالیانه 2300000 نفر روز کارگر به خود اختصاص داده است. ویژگی بعدی تولید ابریشم می باشد  که از 1200 کارگاه  ابریشم کشی سالیانه 560 تن ابریشم استحصال می شود که بیش از 75 % ابریشم مصرفی کشور می باشد. در مجموع کسب مقام اول محصولات کشاورزی تربت حیدریه در منطقه جنوب و مرکز استان خراسان رضوی غیر قابل انکار است.

 

رتبه محصولات کشاورزی تربت حیدریه در بین شهرستانهای استان خراسان رضوی

ردیف

نام محصول

رتبه سطح زیر کشت

رتبه تولید

1

گندم آبی

اول

اول

2

گندم دیم

سوم

سوم

3

جو آبی

سوم

سوم

4

چغندر قند

دوم

دوم

5

پنبه آبی

اول

اول

6

کنجد آبی

سوم

سوم

7

کلزا

دوم

دوم

8

نخود آبی

دوم

سوم

9

هندوانه آبی

دوم

دوم

10

هندوانه دیم

دوم

دوم

11

خربزه آبی

دوم

سوم

12

خربزه دیم

اول

اول

13

سیب زمینی

دوم

دوم

14

پیاز

سوم

سوم

15

سبزیجات غده ای

سوم

سوم

16

یونجه آبی

اول

دوم

17

شبدر

دوم

دوم

18

چغندر علوفه ای

دوم

سوم

19

شلغم و هویج علوفه ای

سوم

سوم

20

خصیل آبی

اول

دوم

21

زیره دیم

سوم

سوم

22

هندوانه بذری آبی

اول

اول

23

هندوانه بذری دیم

سوم

سوم

24

سنگلک

سوم

سوم

25

جارو آبی

سوم

سوم

26

زعفران

اول

اول

27

گیاهان دارویی

سوم

سوم

28

محصولات مهم باغی

سوم

سوم

29

محصولات گلخانه ای

دوم

دوم

30

کل محصولات سالانه دیم

اول

دوم

 

 

 

وضعيت صنايع تبديلي

با توجه به پتانسيل بالا در زمينه محصولات كشاورزي و نيز وجود معادن غني اين شهرستان همواره صنايع تبديلي مورد توجه بوده است بطوريكه  در سال 1328  كارخانه قند با توجه به وجود  كشت چغندر قند در سطح بيش از 9000   هكتار توسط چك و اسلواكي تاسيس و مورد بهره برداري قرار گرفت و  سپس توسط آلماني ها نيز  تكميل گرديد .

از نظر وضعیت صنایع تبدیلی بخش کشاورزی ، این شهرستان با دارا بودن سه واحد کارخانه تولید فرآورده های لبنی به ظرفیت 3302 تن در سال و یک کارخانه بزرگ با ظرفیت بیش از 3000 تن در روز ، 2 واحد کارخانه تولید خوراک دام طیور و آبزیان ، سه واحد بسته بندی و فرآوری زعفران، دو پروژه مهم مجتمع دامداری و گلخانه ای ، سه واحد کارخانه بوجاری بذر ، یک واحد تولید عرقیات ، یک واحد سردخانه بزرگ 5 هزار تنی ، سه کارخانه پنبه پاک کنی به نام هاي  سپيد گل وطلاي  سفيد گل و طلاي سپيد  و یک کار خانه قند در وضعیت بسیار مناسبی قرارداشته و بنابر آمار موجود تربت حیدریه همواره جزو 5 شهرستان برتر استان از لحاظ کارخانه های صنعتی و تبدیلی می باشد.

 

از ديگر صنايع تبديلي شهرستان بصورت نمونه  عبارتند  از :

           =     كارخانه پنير كامل نوين (رخ)                              

           =    كارخانه شير پاكان رضوان

           =    خوراك دام خراسان                                       

           =    خوراك دام ترنانه خوراك دام رباط سنگ و كدكن

           =    نكتار شهد ديس                                      

           =     بسته بندي زعفران دو واحد

           =    عرقيات شاد گل                              

           =    نان رضوان

           =   كيك  و كلوچه                        

           -   ماكاروني مهسان

          =    آرد والسي 2  واحد                          

          =    آرد چكشي

          =    سيم شارلاك                                         

          =    توليد لوازم روشنايي

          =    كائولين                             

          =    كاشي زرين

         =    بسته بندي گوشت  

         =     قند ريزي قنادان

         -     وجود سردخانه ميوه و مواد غذايي  به ظرفيت 5000 تن

     و داراي دو شهرك صنعتي  در تربت حيدريه و بخش رباط سنگ که در بین 5 شهرستان برتر استان خراسان رضوی قرار گرفته است.    

 

 

گزارش واحدهای فعال صنعتی و معدنی شهرستان تربت حیدریه

 

ردیف

گروه صنعت

تعداد

  1.  

محصولات غذایی و آشامیدنی ها

28

  1.  

ساخت منسوجات

10

  1.  

ساخت کاغذ و محصولات کاغذی

3

  1.  

کک و فراورده های نفتی

2

  1.  

ساخت مواد و محصولات شیمیایی

6

  1.  

محصولات از لاستیک و پلاستیک

15

  1.  

سایر محصولات کانی غیر فلزی

76

  1.  

ساخت فزات اساسی

3

  1.  

ساخت ماشین آلات و تجهیزات

9

  1.  

ماشین آلات و دستگاه های برقی

7

  1.  

جمع

203

 

 

 

 

 

 

کارخانه های در دست احداث

  • احداث كارخانه پشم شويي و ريسندگي و رنگرزي با توليد  960 تن پشم  و  13 تن كرك
  •  احداث كارخانه چرم و سالامبور پوست گاو و گوساله  5900 جلد گوسفند 16800 جلد و بز 61000 جلد در سال
  •  راه اندازي شهرك صنعتي صنايع غذايي در محمود آباد
  •  ايجاد صنايع جانبي ابريشم با توليد 560 تن ابريشم  در سال : شامل سفيد گري ، رنگرزي،بافندگي
  • احداث كارخانه تنظيف پر مرغ
  • احداث كارخانه توليد پودر استخوان
  • احداث كارخانه توليد مقوا از ضايعات  كشاورزي
  • احداث كارخانه پنبه هيدروفيل 
  •  وش توليدي در سال 2244 تن
  • احداث كارخانه توليد كود هاي ريز مغذي
  • احداث كارخانه كنسانتره ميوه جات 
  • احداث كارخانه  فرآوري گياهان دارويي
  • احداث كارخانه  غذاي كودك و آجيل
  • احداث كارخانه كنسرو مواد غذايي
  • احداث كارخانه تصقيه نمك
  • احداث كارخانه شكلات سازي و بن بن
  • احداث كارخانه دارو هاي دامي
  • احداث كارخانه  ادوات كشاورزي
  • احداث كارخانه  كاغذ سازي
  •  احداث كارخانه ترشيجات و مربا

همچنین کارخانه های سیمان، فولاد و قطعات خودرو از مهمترین کارخانه های شهرستان محسوب می شود.

 

نفت و  گاز

تربت حیدریه به عنوان یکی از سه قطب بزرگ پخش فراوردهای نفتی خراسان رضوی مطرح می باشد. بطوریکه سه منطقه نفتی زیر در خراسان رضوی وجود دارد:

  1. مشهد شامل مشهد - قوچان- نیشابور- درگز – تربت جام – تایباد – سرخس و فریمان
  2. تربت حیدریه شامل تربت حیدریه - کاشمر – دولت آباد – خلیل آباد – محولات – خواف – رشتخوار – گناباد
  3. سبزوار شامل سبزوار و بردسکن

 

 

معادن

تربت حیدریه دارای معادن بسیار غنی و با ارزشی بوده که از لحاظ ارزش عملکرد اقتصادی در استان رتبه سوم و از لحاظ ارزش تولیدات مواد معدنی رتبه پنجم استان خراسان رضوی را به خود اختصاص داده است. هر چند شهرستان خواف از تربت حیدریه منفک شده و بالاترین ارزش تولیدات معدنی را دارد اما توسعه صنعت معدن در تربت حیدریه با توجه به نزدیکی خطوط جاده ای و راه آهن حائز اهمیت بسیاری است.

 

از جمله معادن شهرستان تربت حیدریه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • معدن طلای کوه زر -  شرکت طلای زرمور
  • اگان بایک
  • باریت کاهیچه
  • تالک و هالوزیئیت ساق
  • خاک صنعتی جنوب رودمعجن
  • خاک صنعتی آگام
  • خاک صنعتی حوض سرخ
  • خاک صنعتی و سیلیس سر سفید ال
  • کائولن شتر خسب
  • کائولن رود معجن
  • کلسیت تلخ بخش
  • گل سفید چینگ کلاغ
  • سنگ آهک اسفیوخ مرکزی
  • گچ سرگلون
  • سنگ لاشه کمر زد کامه پائین
  • گچ خاکی رخ
  • گچ خاکی عبدل آباد
  • گرانیت مشکی سنگ تربت حیدریه
  • گرانیت مشکی بایگ
  • گرانیت سنونج بایگ
  • گرانیت بازالت فدیهه
  • سنگ تزئینی مرمریت عنبرسرا
  • مرمریت رود شور
  • سنگ تزئینی مرمریت تلخ بخش
  • سنگ تزئینی مرمریت نجم آباد